Een beetje kou. Een heleboel vrijheid.BEVAT AFFILIATELINKS · VLAANDEREN
WinterFietsPleinWINTER CYCLING ESSENTIALS
EN/NL/BE/DE
GRIP

Fietsen bij sneeuw en ijzel in Vlaanderen: veilig rijden en wanneer je de fiets laat staan

Bijgewerkt · 4 min lezen · Zo werken wij

Affiliatelinks: deze gids linkt naar winkels. Koop je via zo'n link, dan ontvangen we mogelijk een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou. Dat verandert nooit wat we aanraden.

Een besneeuwd fietspad kan er 's ochtends goed berijdbaar uitzien, tot je fiets op een brug, langs een boordsteen of op een ongestrooid stuk wegglijdt. Het KMI meet in Ukkel gemiddeld 3,8 dagen met sneeuwval in januari en 4,9 in februari (normalen 1991-2020), dus sneeuwval komt in een gemiddelde winter op enkele dagen per maand voor. Deze gids legt uit wat de waarschuwingscodes betekenen, wie waar strooit, hoe je rijdt en wanneer je de fiets laat staan. Andere winteronderwerpen, van lichten tot diefstal, vind je in de gids voor fietsen in de winter.

Wat betekenen de KMI-codes voor je rit?

Het KMI waarschuwt in drie kleuren. Voor sneeuw en ijs geven de drempels van het KMI een goed houvast:

Code Wat het KMI zegt Sneeuw en ijs (KMI-drempels) Voor je rit (onze lezing)
Geel 'Wees waakzaam', tot 48 uur vooraf Plaatselijk ijs, of 1 tot 5 cm sneeuw in 6 uur, of 5 tot 10 cm in 24 uur Rustiger rijden, route kiezen, plan B klaar
Oranje 'Wees voorbereid en volg raadgevingen op', tot 24 uur vooraf Uitgebreid ijs, of 3 tot 5 cm in 1 uur, 6 tot 10 cm in 6 uur, 11 tot 25 cm in 24 uur Fiets laten staan als het kan
Rood 'Onderneem actie en volg raadgevingen strikt op', ten vroegste 12 uur vooraf Overal zeer glad, of meer dan 5 cm in 1 uur, meer dan 10 cm in 6 uur, meer dan 25 cm in 24 uur Niet fietsen

Het KMI onderscheidt ijzel, rijmplekken en ijsplekken. IJzel staat voor onderkoelde regen of natte sneeuw. Kijk de avond voor je vertrek naar de waarschuwingen, want met 12 tot 48 uur vooraf kun je meestal nog een alternatief regelen.

Wie strooit het fietspad?

Dat hangt af van wie de weg beheert. Het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) beheert volgens de Vlaamse overheid ruim 7.000 km gewest- en autosnelwegen en ruim 7.700 km fietspaden langs de gewestwegen. De gemeenten zorgen voor de gemeentewegen.

  • Het AWV heeft winterdienst van de derde maandag van oktober tot de vierde maandag van april. Het AWV zout ook preventief met pekel.
  • Er bestaat een prioritair strooiplan voor tekorten aan zout. Wat daarin staat, vermeldt de Vlaamse pagina niet.
  • Een gladde plek kun je melden via de KMI-app, die de melding doorgeeft aan het AWV.
  • Of een fietssnelweg gestrooid wordt, verschilt per beheerder en per gemeente. Een algemene regel hebben we niet gevonden.

Wij zouden daaruit afleiden dat je route belangrijker is dan je band: een fietspad langs een gewestweg maakt meer kans op een strooibeurt dan een pad door een park. Kijk voor je eigen gemeente op de gemeentelijke website onder gladheidsbestrijding of strooiroutes.

Hoe rijd en rem je bij sneeuw en ijzel?

Rijd soepel en vooruitziend, en vermijd plotse bewegingen. Dat is het advies van Schwalbe, de bandenfabrikant. Schwalbe raadt verder aan:

  1. Neem bochten met een ruime boog.
  2. Vermijd hard remmen en rem wat meer met het achterwiel.
  3. Zet het zadel een paar centimeter lager.

Rem dus vroeg en zacht, en doe het vóór de bocht in plaats van erin (onze redenering). Is een stuk te glad, stap dan af en wandel met je fiets aan de hand tot voorbij de gladde plek.

Welke bandenspanning en banden kies je?

Minder lucht geeft volgens Schwalbe meer grip, omdat het contactoppervlak groter wordt. Ga daarbij niet onder het minimum op de zijkant van de band: Schwalbe waarschuwt voor extra slijtage en voor een band die van de velg kan lopen. Pas de druk ook aan je totale gewicht aan, dus rijder plus bagage. Met een voetpomp met manometer stel je dat het makkelijkst in.

  • Banden zonder profiel, zoals slicks, zijn volgens Schwalbe een slechte keuze in de winter. Banden met lamellen geven op gladde oppervlakken meer grip.
  • Voor sneeuw en ijs noemt Schwalbe spijkerbanden onmisbaar.
  • Een specifieke Belgische regel voor spijkerbanden op de fiets vonden we niet. Informeer bij je politiezone.

Meer over de keuze staat in de gids over winterbanden.

Wat trek je aan en wat neem je mee?

Kleed je voor een rit die langer kan duren dan gepland, want op een glad pad rijd je trager. Handschoenen met grip zijn handig als je jezelf moet opvangen (onze redenering). De laagjes per temperatuur staan in de gids over winterkleding.

Neem een opgeladen gsm mee en weet vooraf waar je op het openbaar vervoer kunt overstappen als het te glad wordt. Zorg dat je lichten werken: de gids over fietslichten geeft de Belgische regels.

Wanneer neem je De Lijn of de trein?

Bij code oranje voor ijs of sneeuw en bij code rood, en op elke dag dat je route ongestrooid is en je er niet omheen kunt. Bekijk 's avonds al wat De Lijn of de NMBS rijdt, want ook zij kunnen last hebben van winterweer. Bij code geel mag je fietsen, op een gestrooide route en trager dan normaal, met een plan B achter de hand.

Wil je zeker zijn dat je klaar bent voor een rit, overloop dan de checklist op de homepage.

Veelgestelde vragen

Is fietsen in de sneeuw veilig?

Het kan, met lage snelheid en rustige bewegingen. Schwalbe raadt aan soepel en vooruitziend te rijden, bochten met een ruime boog te nemen en hard remmen te vermijden. Op verse sneeuw heb je meestal meer controle dan op een platgereden of bevroren spoor (onze redenering). Bij code oranje of rood van het KMI laat je de fiets beter staan.

Hoe rem je op gladde fietspaden?

Vroeg en zacht, vóór de bocht in plaats van erin. Schwalbe raadt aan hard remmen te vermijden en wat meer met het achterwiel te remmen. Een voorwiel dat wegglijdt, is volgens ons moeilijker op te vangen dan een achterwiel. Zet het zadel een paar centimeter lager, zodat je met je voeten snel de grond raakt.

Welke bandenspanning gebruik je bij sneeuw en ijs?

Een beetje lager dan normaal. Schwalbe zegt dat minder lucht meer contactoppervlak en dus meer grip geeft, op voorwaarde dat je niet onder het minimum op de zijkant van de band komt. Te weinig druk veroorzaakt volgens Schwalbe meer slijtage en kan de band van de velg laten lopen. Pas de druk ook aan je totale gewicht aan.

Zijn spijkerbanden toegelaten op de fiets in België?

Een specifieke Belgische regel voor spijkerbanden op de fiets vonden we niet. Informeer bij je politiezone als je het zeker wilt weten. Fabrikant Schwalbe noemt spijkerbanden onmisbaar voor sneeuw en ijs: de spijkers grijpen zich vast in de ondergrond. Voor de meeste gestrooide stadsroutes zijn ze overdreven (onze inschatting).

Wie strooit het fietspad waar ik fiets?

Volgens de Vlaamse overheid beheert het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) ruim 7.700 km fietspad langs gewestwegen. Voor fietspaden langs gemeentewegen is de gemeente verantwoordelijk. Wat er precies gestrooid wordt, verschilt dus van plaats tot plaats. Kijk op de website van je gemeente voor de strooiroutes.

Bronnen

  1. KMI: Uitleg bij de waarschuwingen
  2. Vlaanderen.be: Strooien bij winterweer
  3. Schwalbe: Wintertips voor veilig rijden
  4. KMI: Klimaatnormalen te Ukkel (1991-2020)
VOOR JE VERTREKT

Zes snelle checks voor je lichten, banden, remmen en jezelf. Vink ze af op je gsm, aan de voordeur.

Open de checklist
NEWSLETTER

Winterklaar via je inbox

Drie korte mails om winterklaar te worden, daarna af en toe een bericht zolang de kou duurt. Afmelden kan altijd.

We versturen de nieuwsbrief met MailerLite. Lees onze privacyverklaring.