Fietsverlichting: wat is verplicht, wat is de boete en welke lamp kies je?
Affiliatelinks: deze gids linkt naar winkels. Koop je via zo'n link, dan ontvangen we mogelijk een kleine commissie, zonder extra kosten voor jou. Dat verandert nooit wat we aanraden.
Snelle keuzes
Gekozen op basis van fabrikantspecificaties en gepubliceerde bronnen. We hebben ze niet zelf getest. Hoe wij kiezen →
- Bekijk prijzen bij bol.com
Geschikt voor Oplaadbaar voorlicht voor donkere fietspaden
busch+müller IXON Space
De fabrikant noemt tot 150 lux, een ingebouwde accu van 5.000 mAh, circa 30 uur op de laagste stand en StVZO-goedkeuring.
- Bekijk prijzen bij bol.com
Geschikt voor Fietsen met naafdynamo, nooit opladen
busch+müller Lumotec IQ-X
100 lux dimlicht, standlicht en dagrijlicht op 6 V wisselspanning van een naafdynamo (volgens de handleiding niet voor e-bikes).
Ook het bekijken waard: AXA Dwn Front 30 Lux, geschikt voor voordelig USB-voorlicht voor de stad; busch+müller IXXI, geschikt voor USB-achterlicht voor aan de zadelpen
Voor je bestelt: kijk of je fiets een naafdynamo heeft voordat je een dynamolamp kiest, en zet een accu-lamp altijd op continu licht.
Links openen de zoekresultaten van de winkel in een nieuw tabblad.
Vanaf november is het 's middags al donker en vaak ook nat. Goede verlichting is dan wat andere weggebruikers van je zien, en de rest van het seizoen staat in de complete gids voor fietsen in de winter. Hieronder staan de regels volgens Rijksoverheid, waar je de actuele boete opzoekt en hoe je kiest tussen dynamo en accu.
Wat zijn de regels voor fietsverlichting?
Je hebt in het donker en bij slecht zicht een voorlicht en een achterlicht nodig. Voor is wit of geel, achter is rood. Beide branden constant en schijnen op de weg, zodat ze niemand verblinden. Zo staat het bij Rijksoverheid, en voor e-bikes gelden dezelfde regels als voor gewone fietsen.
Je mag vaste lampen gebruiken of losse lampjes. Het verschil in een overzicht:
| Vaste verlichting | Losse lampjes | |
|---|---|---|
| Voorkant | Wit of geel | Wit of geel |
| Achterkant | Rood | Rood |
| Knipperen | Niet toegestaan | Niet toegestaan |
| Richting | Op de weg gericht, niet verblindend | Recht naar voren of recht naar achteren |
| Plek | Op de fiets | Op fiets, kleding of tas, of op rug of borst. Niet op hoofd, armen of benen |
Twee dingen komen er nog bij. Extra verlichting zoals spaaklichtjes is niet toegestaan, en meer dan één koplamp op een tweewieler ook niet. Een fiets met twee voorwielen, zoals sommige bakfietsen, heeft links en rechts een voorlicht nodig.
Sommige USB-lampjes hebben een knipperstand. Zet je lamp op constant licht voor je vertrekt.
Welke reflectoren zijn verplicht?
Een gewone tweewielige fiets heeft deze reflectie nodig, volgens Rijksoverheid:
- Eén rode reflector achter, rechthoekig en niet driehoekig.
- Witte of gele reflectoren op de velgen of banden.
- Vier gele reflectoren op de trappers, twee per trapper.
- Geen spaakreflectoren die in de lengte op een spaak zitten. Die zijn niet toegestaan.
Op een tweedehands fiets kan een trapperreflector ontbreken. Reflectoren hebben geen batterij nodig, dus ze werken ook als je lamp leeg is. Controleer ze met de checklist voor elke rit en bij het winterklaar maken.
Hoe hoog is de boete voor fietsen zonder licht?
Je kunt een boete krijgen als je voor- of achterlicht uit is in het donker, in de schemering of bij slecht zicht. Ook ontbrekende reflectoren, de verkeerde kleur, een knipperend licht of een lamp op de verkeerde plek kunnen een boete geven. De bedragen staan in de Boetebase van het Openbaar Ministerie.
Nieuwssites noemen verschillende bedragen en de tarieven wijzigen per jaar, dus we noemen er geen. Zoek in de Boetebase naar het bedrag voor fietsverlichting en let op de administratiekosten die het OM er apart bij vermeldt. De ANWB merkt op dat een goedkoop lampje een boete kan voorkomen, maar geen goed zicht op de weg geeft.
Dynamo, naafdynamo of accu?
Een naafdynamo kost de minste moeite, een oplaadbare lamp is de makkelijkste upgrade. Volgens de ANWB heb je met een naafdynamo je verlichting altijd bij je, maar een naafdynamo achteraf laten plaatsen is lastig en kostbaar.
| Optie | Voordeel | Let op |
|---|---|---|
| Naafdynamo met vaste lampen | Altijd licht, geen batterijen of laden | Achteraf lastig en duur (ANWB) |
| USB-oplaadbare lamp | Snel gemonteerd, te wisselen tussen fietsen | Opladen kost tijd, een lege lamp geeft geen licht |
| Lamp met losse batterijen | Reservebatterijen mee voor lange ritten | Je moet reserves bijhouden |
Heb je een dynamofiets, kies dan een koplamp met standlicht, zodat je bij rood licht zichtbaar blijft. In de handleiding van de Lumotec IQ-X staat dat een condensator energie opslaat tijdens het fietsen en het standlicht voedt als je stilstaat.
Lux of lumen: waar kijk je naar?
Kijk eerst naar lux en daarna naar de vorm van de lichtbundel. Lux zegt hoeveel licht er op de weg terechtkomt, en daar heb je als fietser iets aan. Lumen telt al het licht dat een lamp in alle richtingen afgeeft, ook wat de weg nooit bereikt. AXA verkoopt zijn USB-koplampen als 30, 50, 70 en 100 lux. Een lamp met veel lux en een slecht afgestelde bundel is erger dan een bescheiden lamp die goed staat.
Een goede koplamp heeft een scherpe lichtgrens: onder die grens helder licht voor de weg, erboven een zwakker licht waardoor anderen je zien. AXA noemt als richtpunt ongeveer 5 tot 10 meter voor je en waarschuwt dat een te hoog afgestelde lamp tegenliggers verblindt. Busch + Müller zegt in de handleiding dat je de lamp alleen instelt als de fiets stilstaat, omdat verblinden van tegenliggers tot ongelukken kan leiden. De ANWB waarschuwt ook dat sterke ledkoplampen kunnen verblinden en dat je ze goed moet afstellen.
Fabrikanten noemen sommige lampen "StVZO-goedgekeurd", naar de Duitse verkeersregels. Op de Rijksoverheid-pagina staat dat niet. Zie het als aanwijzing dat de bundel verblinding beperkt, niet als Nederlandse eis.
Hoe laad je fietslampen op in de kou?
Laad ze binnen op, liefst bij kamertemperatuur, en laat een lamp die buiten heeft gehangen eerst opwarmen. Lithiumaccu's hebben een temperatuurbereik voor het laden, en in de handleiding van je lamp staat welk. Ter illustratie: Bosch geeft voor zijn e-bikeaccu's 0 tot 40 °C aan. Een lamp die 's nachts op een koude vensterbank ligt, kan buiten dat bereik vallen.
Neem de lamp bij het parkeren mee naar binnen. Dan laadt hij op in een warme kamer en blijft hij niet op straat achter. Heeft je fiets een motoraccu, lees dan de gids over de e-bikeaccu in de winter. Lampen die in de kou uitvallen staan in fietsproblemen in de winter.
Welke fietsverlichting is het bekijken waard?
Criteria eerst, producten daarna. Voor woon-werkverkeer starten we bij een oplaadbare koplamp van 30 tot 150 lux als je over verlichte wegen rijdt, en een sterkere lamp als je route onverlichte stukken heeft. Combineer die met een USB-achterlicht, zodat voor en achter gedekt zijn.
De vier lampen in de lijst met keuzes noemen op de fabrikantpagina StVZO-goedkeuring. De IQ-X werkt alleen met een naafdynamo en is niet voor e-bikes, dus controleer eerst wat je fiets heeft. Vergelijk actuele prijzen bij Nederlandse winkels voordat je bestelt.
Veelgestelde vragen
Is fietsverlichting verplicht?
Ja. Volgens Rijksoverheid moet je als fietser in het donker en bij slecht zicht een voorlicht en een achterlicht aan hebben. Dat geldt dus ook in de schemering, bij mist en bij hevige regen. Overdag bij helder weer hoeft het niet.
Mag fietsverlichting knipperen?
Nee. Rijksoverheid schrijft dat zowel vaste als losse fietslampen niet mogen knipperen. Dat geldt dus ook voor een lampje aan je jas of tas. Veel USB-lampjes staan standaard op knipperen, dus zet je lamp op constant licht voordat je wegfietst. Een knipperlicht kan een boete opleveren.
Mag ik een fietslampje op mijn jas of tas hangen?
Ja, binnen grenzen. Losse lampjes mogen aan kleding, een tas of je romp (rug of borst) zitten, niet aan je hoofd, armen of benen. Ze moeten recht naar voren of naar achteren schijnen en goed zichtbaar blijven. Een lampje op je helm is dus niet toegestaan.
Welke reflectoren moet een fiets hebben?
Een tweewielige fiets heeft een rechthoekige rode reflector achter, witte of gele reflectoren op de wielen of banden en vier gele reflectoren op de trappers. Reflectoren die in de lengte op een spaak zitten, zijn niet toegestaan. Op een tweedehands fiets kan een trapperreflector ontbreken, dus loop ze na.
Hoeveel is de boete voor fietsen zonder licht?
De bedragen staan in de Boetebase van het Openbaar Ministerie en veranderen met de jaren. Nieuwssites noemen uiteenlopende bedragen, daarom noemen wij er geen. Zoek in de Boetebase op fietsverlichting voor het actuele bedrag, plus de administratiekosten die het OM apart vermeldt.
Hoeveel lux moet een fietslamp hebben?
De Rijksoverheid-pagina noemt geen luxwaarde. Belangrijk is dat de lamp wit of geel is, constant brandt, op de weg schijnt en geen tegenliggers verblindt. Op onverlichte paden helpt meer lux, in een verlichte stad is een bescheiden lamp volgens onze redenering genoeg om gezien te worden.