Fietsboetes en fietsregels: telefoon, verlichting en waar je de actuele bedragen vindt
Twee onderwerpen staan voorop bij fietsboetes: je telefoon en je licht. Deze pagina zet op een rij wat de regels zijn, waar ze staan en waar je het actuele bedrag vindt. Bedragen noemen we bewust niet, omdat ze wijzigen. In de Boetebase van het Openbaar Ministerie staat wat nu geldt.
Mag je op de fiets je telefoon vasthouden?
Nee, niet tijdens het rijden. De Rijksoverheid zegt dat je op de fiets geen elektronisch apparaat mag vasthouden, ook niet als het om een telefoon, tablet of muziekspeler gaat. Handsfree bellen en muziek luisteren mag wel, en als je stilstaat mag je je telefoon vasthouden en gebruiken.
De wettelijke basis is artikel 61a van het RVV 1990: wie een voertuig bestuurt, mag tijdens het rijden geen mobiel elektronisch apparaat vasthouden dat voor communicatie of informatieverwerking kan worden gebruikt. Een fiets is een voertuig, dus dit geldt voor jou.
De politie geeft de details:
- Een telefoon in een houder mag je gebruiken.
- Als je fiets in beweging komt en je houdt de telefoon vast, ook als je bijna stilstaat of net optrekt, telt het als rijden.
- Je telefoon tussen oor en schouder klemmen telt als vasthouden.
- Ook handsfree kun je worden afgeleid, en dat blijft jouw verantwoordelijkheid.
Voor e-bikes en speed pedelecs geldt hetzelfde. Op de speed pedelec staat het op de Rijksoverheid-pagina over speedpedelecs.
Wat kost fietsen zonder licht?
Het bedrag staat in de Boetebase van het OM. De Rijksoverheid zegt dat je een boete kunt krijgen als je voorlicht of achterlicht uit staat in het donker, in de schemer of bij slecht weer, als je zonder vereiste reflectoren fietst, of als je licht de verkeerde kleur heeft, knippert of op de verkeerde plek zit. Het bedrag zelf noemt de Rijksoverheid niet op die pagina: die verwijst naar de Boetebase.
Wat moet je op de fiets hebben als het donker is?
De Rijksoverheid noemt voor een gewone tweewieler:
| Onderdeel | Regel |
|---|---|
| Voorlicht | Wit of geel, op de weg gericht, niet knipperend |
| Achterlicht | Rood, niet knipperend |
| Achterreflector | Rood, niet driehoekig |
| Wielen | Witte of gele reflectoren op velgen of banden |
| Trappers | Vier gele reflectoren |
| Losse lampjes | Op rug of borst, niet op hoofd, armen of benen |
| Spaakverlichting | Niet toegestaan |
| Spaakreflectoren | Niet toegestaan (de soort die in de lengte op een spaak zit) |
Je moet licht voeren in het donker en bij slecht zicht. Meer over keuze en montage staat in de gids over fietsverlichting, en over het rijden zelf in fietsen in het donker.
Hoe zit het met alcohol en drugs?
Op de Rijksoverheid-pagina over elektrische fietsen staat een grens van 0,5 promille alcohol in het bloed voor e-bikers. Drugs en bepaalde medicijnen zijn tijdens het rijden ook verboden. Die pagina gaat over e-bikes, dus voor een gewone fiets controleer je de Rijksoverheid voordat je erop vertrouwt. In de winter komen na een borrel het donker, een glad wegdek en je reactietijd samen (onze redenering).
Waarom verschillen boetebedragen per website?
Nieuwssites en verzekeraars noemen voor dezelfde overtreding uiteenlopende bedragen. Mogelijke verklaringen zijn verouderde pagina's, wijzigingen per 1 januari of administratiekosten die wel of niet zijn meegeteld. Dat is onze redenering, geen vaststaand feit. De Boetebase van het OM is de bron die we als leidend noemen.
Waar zoek je de actuele boetebedragen op?
Bij de Boetebase van het OM. Het OM zegt dat de Boetebase de bedragen voor de meest voorkomende lichte overtredingen noemt en dat je kunt zoeken op onderwerp of op feitcode. Let op de administratiekosten die het OM apart vermeldt.
Zo vind je het bedrag:
- Ga naar de Boetebase op om.nl.
- Kies bij verkeer de categorie Fiets, of vul de feitcode van je boetebrief in.
- Lees het bedrag en de datum waarop het geldt.
De ANWB publiceert elk jaar een artikel over boetes voor fietsers, maar de Boetebase laat zien welk bedrag nu geldt en wanneer een nieuw bedrag ingaat.
Wat is het verschil met een e-bike en een speed pedelec?
Een e-bike heeft trapondersteuning tot 25 km/u en volgt de fietsregels. Volgens de Rijksoverheid heb je geen rijbewijs, geen kenteken en geen WA-verzekering nodig, en hoeven volwassenen geen helm te dragen. Een speed pedelec ondersteunt tot 45 km/u en is juridisch een bromfiets: rijbewijs AM, een gele kentekenplaat, WA-verzekering en een goedgekeurde helm zijn verplicht.
Dat verschil telt ook bij boetes: voor een speed pedelec gelden bromfietsregels, dus zoek in de Boetebase bij de juiste voertuigcategorie. Meer over de zwaardere variant staat in speed pedelec in de winter. Voor de accu en de winter lees je de gids over de e-bikeaccu.
Wat betekent dit voor je winterritten?
In de winter komen de twee regels uit deze pagina vaker samen: het is eerder donker en je draagt handschoenen, waardoor een telefoon sneller uit je hand glijdt of in je zak blijft zitten. Dit is onze redenering, geen regel uit een bron. Zet je lampen aan voor je vertrekt, leg je telefoon in een houder of laat hem in je tas en pas onderweg je route aan op de verlichting. Staat je lamp op knipperen, zet hem dan op constant licht. Dat zijn de punten waar de Rijksoverheid en de politie hierboven het duidelijkst over zijn, en ze kosten geen extra uitrusting.
Welke basisregels vragen mensen nog meer?
Een paar regels uit het RVV 1990 die je vaak tegenkomt:
- Fietspad. Artikel 5 zegt dat fietsers het verplichte fietspad of het fiets/bromfietspad gebruiken.
- Voorrang. Artikel 15 zegt dat bestuurders op kruispunten voorrang verlenen aan bestuurders van rechts. Een onverharde weg geeft voorrang aan een verharde, en een tram heeft voorrang.
- Richting aangeven. Artikel 17 zegt dat je voor het afslaan een teken met je richtingaanwijzer of arm moet geven.
- Naast elkaar. Artikel 3 staat fietsers toe om met twee naast elkaar te rijden.
Fiets je in de winter, dan helpt de gids voor fietsen bij gladheid bij het rijden zelf, en de complete gids voor fietsen in de winter verwijst naar de rest.
Veelgestelde vragen
Mag je op de fiets je telefoon vasthouden?
Nee. Volgens de Rijksoverheid mag je geen elektronisch apparaat vasthouden terwijl je fietst. Handsfree bellen en muziek luisteren mag wel, en stilstaand mag je je telefoon gewoon gebruiken. De wettelijke basis is artikel 61a van het RVV 1990. Een telefoon in een houder mag, volgens de politie.
Mag je op de fiets bellen met een oortje?
Handsfree bellen mag volgens de Rijksoverheid. De politie waarschuwt dat je ook handsfree kunt worden afgeleid. De Fietsersbond noemt bellen met één oortje, zodat je de omgeving nog hoort. Je telefoon vastklemmen tussen oor en schouder telt als vasthouden, zegt de politie.
Wat kost fietsen zonder licht?
Het actuele bedrag staat in de Boetebase van het Openbaar Ministerie. De Rijksoverheid zegt dat je een boete kunt krijgen als je voor- of achterlicht uit staat in het donker, de schemer of bij slecht weer. Wij noemen geen bedrag, want bedragen wijzigen. Zoek het op bij het OM.
Mag je fietslampjes laten knipperen?
Nee. De Rijksoverheid zegt dat vaste en losse lampen niet mogen knipperen. Een knipperend of verkeerd gekleurd licht kan een boete opleveren, net als een lamp die op de verkeerde plek zit. Voor staat wit of geel, achter rood, en losse lampjes horen op rug of borst.
Veranderen fietsboetes per 1 januari?
Boetebedragen kunnen elk jaar wijzigen, ook per 1 januari. De ANWB publiceert elk jaar een overzicht van de boetes voor fietsers, maar het OM is leidend. Check de OM Boetebase voor het bedrag dat nu geldt en de datum waarop een nieuw bedrag ingaat. Wij noemen geen cijfers, zodat deze pagina niet verouderd raakt.
Bronnen
- Openbaar Ministerie: Boetebase
- Rijksoverheid: Wat zijn de regels voor fietsverlichting en reflectie op een fiets?
- Rijksoverheid: Welke regels gelden voor mijn elektrische fiets?
- Politie: Regels voor gebruik mobiele telefoon en andere mobiele apparaten in het verkeer
- Wetten.overheid.nl: Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990)
- ANWB: Boetebedragen fietsers 2026
- Nieuws.nl: Merendeel fietsers voelt zich onveilig tijdens fietsrit in het donker (Fietsersbond)